Hartcatheterisatie is een onderzoeksmethode waarmee gedetailleerde informatie over de kransslagaderen rond het hart, de pompfunctie van het hart en de functie van de diverse kleppen kan worden verkregen.

Als u problemen heeft met uw hart kan de cardioloog besluiten tot een hartcatheterisatie om tot een goede diagnose te komen.
Ter voorkoming van misverstanden; als de cardioloog voorstelt een catheterisatie-onderzoek te willen doen, betekent dat niet dat het hart sterk afwijkend is of dat er iets heel ernstigs aan de hand is. Het betekent ook niet dat er een hartoperatie op zal volgen. Slechts in een minderheid van de gevallen wordt een hartoperatie noodzakelijk geacht.

Voor een hartcatheterisatie wordt u een dag en een nacht opgenomen in een ziekenhuis. Het onderzoek is in principe pijnloos. Het enige wat u voelt, is een prik in de lies of pols voor plaatselijke verdoving aan het begin van het onderzoek. Het onderzoek wordt door een cardioloog verricht en duurt meestal een tot anderhalf uur.

Tijdens de catheterisatie wordt een dun slangetje (een katheter) door een slagader naar het hart geschoven. Via de katheter kan de druk gemeten worden in de diverse hartholten en door contrastvloeistof door de katheter te spuiten kunnen de kransslagaderen en de hartvaten zichtbaar worden gemaakt. Door middel van dit onderzoek kan de cardioloog meestal exact zien wat er mis is en waar.

Hoe gaat het onderzoek in zijn werk?

Ter voorbereiding wordt aan beide kanten in de lies en/of de polsen een klein plekje geschoren. Het gebeurt aan beide kanten omdat van te voren niet zeker is aan welke kant de arts de katheter in zal brengen.
U wordt naar de onderzoekskamer gebracht en komt op een bed te liggen onder een röntgentoestel. Nadat de pols of lies met jodium is ontsmet, worden over het gehele lichaam groene lakens gespreid, dit in verband met de steriliteit. Alleen het hoofd en een klein stukje van pols of lies blijven vrij. Na een prikje voor plaatselijke verdoving wordt de katheter ingebracht. Behalve een wat vage druk voelen de meeste mensen hier niet veel van, soms is het schuiven van de katheter voelbaar. Tijdens het onderzoek blijft u volledig bij bewustzijn. Het gehele onderzoek kunt u volgen op diverse monitoren als u wilt.

Om een goede indruk te krijgen van de werking van het hart wordt een film gemaakt terwijl er contrastvloeistof in de holten van het hart gespoten wordt. Dit contrast mengt zich met het bloed en vult de holte geheel. De bewegingen van de hartwanden worden dan zichtbaar op de tegelijkertijd gemaakte röntgenfilm. Regelmatig zal de cardioloog tijdens het filmen de patiënt vragen even de adem in te houden. Gedurende het filmen maken de camera en de röntgenapparatuur nogal wat lawaai. Bovendien veroorzaakt de contraststof een gevoel alsof alles, van hoofd tot aan de tenen toe, warm wordt terwijl de patiënt tevens het gevoel kan krijgen alsof hij moet plassen. Deze warmtegevoelens verdwijnen in ca. 15 seconden, in een enkel geval gaan ze gepaard met een kortdurende misselijkheid. Dit laatste komt gelukkig tijdens de rest van het onderzoek niet meer terug. Dit is een van de redenen waarom patiënten voor het onderzoek niet mogen eten: 'nuchter moeten blijven'.

Niet alleen de bewegingen van de wanden van het hart en de vorm van de holten worden vastgelegd, het is ook mogelijk een speciaal voorgevormde katheter bij het begin van de kransslagaderen te leggen. Op deze manier kan een contrastmiddel in de kransslagaderen worden gespoten en kan de loop van deze vaten zichtbaar worden gemaakt. Eventuele vernauwingen kunnen precies worden gelocaliseerd en beoordeeld.

Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek wordt u (na overleg met collega's) door de cardioloog verteld wat de resultaten zijn en indien nodig wat er voorgesteld wordt als behandeling.

Als het onderzoek is afgelopen, wordt de pols of lies met de hand afgedrukt. Het afdrukken van het prikgaatje is nodig, omdat er in de slagader is geprikt en daar staat nogal wat druk op. Het afdrukken duurt meestal paar minuten. Er heeft zich dan een stolsel gevormd dat het gaatje afsluit. Daarna wordt een stevig drukverband aangelegd en gaat u naar een verpleegafdeling.
Het is belangrijk dat u een aantal uren de arm of het been stilhoudt. Op de verpleegafdeling zal men u vertellen, wanneer dit niet meer nodig is.

Uw pols en bloeddruk worden regelmatig gemeten en ook wordt op eventuele lekkages gecontroleerd. Als alles probleemloos verloopt, wordt na ongeveer 4 uur het drukverband verwijderd. U krijgt veel te drinken waardoor de contrastvloeistof snel weer afgevoerd wordt.
Meestal is rond het prikgaatje slechts een blauwe plek te zien die na enkele dagen vanzelf verdwijnt.

Een nachtje blijven.
Omdat het risico bestaat dat het wondje open gaat dient u meestal een nachtje ter observatie in het ziekenhuis te blijven. Voor ontslag uit het ziekenhuis ontvangt u instructies over eventuele verdere medicatie en u krijgt een afspraak mee voor de volgende poliklinische controle. Bij die controle krijgt u ook de definitieve uitslag van het onderzoek.

Complicaties
Een hartcatheterisatie verloopt meestal zonder problemen, maar is niet geheel zonder risico.
Een enkele maal treden bijverschijnselen op zoals afwijkingen van het hartritme, een overgevoeligheidsreactie op het contrastmiddel of kramp van een kransslagader. Ook kan de hoeveelheid vloeistof die wordt toegediend aanleiding geven tot overbelasting van de bloedsomloop en kortademigheid.

Gelukkig maar heel zelden treden ernstige complicaties op, zoals stolselvorming in de bloedbaan die kan leiden tot een hartinfarct of een hersenbloeding.
In het algemeen hangt een complicatie samen met de ernst van de hartziekte. Door de cardioloog die het onderzoek heeft geadviseerd, wordt echter altijd deze geringe kans op complicaties afgewogen tegen de voordelen van de belangrijke informatie over uw gezondheid die door de hartcatheterisatie wordt verkregen.

www.hartinfo.nl