Hoge bloeddruk is een te hoge druk op de wanden van de bloedvaten. Door deze hoge druk kunnen beschadigingen ontstaan aan de binnenwand van (slag)aderen, waardoor zich vuil (o.a. cholesterol) aan de wanden kan hechten.

Het hart trekt normaal gesproken tussen de 60 en 80 keer per minuut samen, waarbij constant bloed door het lichaam wordt gepompt. De druk waarmee dat gaat varieert per moment en is afhankelijk van de weerstand die het bloed onderweg ondervindt.
Op het moment dat het hart samentrekt, knijpt het de beide kamers samen en wordt er bloed de slagaders ingeperst. Op dat moment is de druk op de vaatwanden het hoogst. Dit is de bovendruk of systolische druk.
Vervolgens ontspant het hart zich waardoor de druk op de vaatwanden afneemt. Dit is de onderdruk of diastolische druk.

De druk is te meten en de waarde wordt weergegeven in millimeters kwik, afgekort mmHg. Bij een meting wordt altijd eerst de bovendruk gemeten en daarna de onderdruk en ook op die manier vermeld: bijvoorbeeld 160/95 mmHg.
De bloeddruk is te hoog als de bovendruk hoger is dan 160 mmHg en/of de onderdruk hoger is dan 95 mmHg. Een bloeddruk rond de 120/80 mmHg wordt als normaal beschouwd.

In principe kan iedereen een te hoge bloeddruk krijgen. Risicofactoren zijn:

• familieleden die vóór hun zestigste jaar hoge bloeddruk of een hart- of vaatziekte kregen
• roken
• overgewicht
• weinig beweging
• alcoholgebruik
• veel zout gebruiken
• spanning en stress

Van een te hoge bloeddruk op zich merkt u zelf meestal niets, het is een sluimerende kwaal die echter wel degelijk grote schade kan veroorzaken. Als één of meer van de risicofactoren (zie hierboven) op u van toepassing is, laat uw bloeddruk dan meten door de huisarts.
De bloeddruk schommelt van nature. Er zijn meerdere metingen nodig vóór kan worden vastgesteld of er echt sprake is van hoge bloeddruk. Deze metingen worden meestal met tussenpozen van enkele weken gedaan, maar wel steeds op ongeveer hetzelfde moment van de dag.

Als de bloeddruk geruime tijd te hoog is, kan dit leiden tot ernstige klachten. Eventueel zelfs tot een hartinfarct, een beroerte, nierbeschadigingen of beschadigingen aan de ogen.

Wat kunt u zelf doen?

Rook niet. Eet gevarieerd, wees zuinig met zout en matig met verzadigd vet. Drink niet meer dan twee glazen alcohol per dag. Probeer af te vallen als u te zwaar bent. Streef naar iedere dag tenminste een half uur lichaamsbeweging. Zorg voor voldoende ontspanning.

Door minder zout te eten gaat de bloeddruk meestal omlaag. Het meeste zout dat u binnenkrijgt voegt u zelf aan het eten toe of wordt door fabrikanten aan levensmiddelen toegevoegd. Vaak zal uw arts u adviseren uw zoutgebruik te beperken tot 3-6 gram per dag. Bijvoorbeeld door geen zout aan de warme maaltijd toe te voegen. Gebruik verse kruiden of specerijen in plaats van zout om gerechten op smaak te brengen. Gebruik broodbeleg met weinig zout en eet alleen producten waar geen of weinig zout in zit. Vergelijk de informatie op etiketten voordat u een artikel koopt. Let erop hoeveel zout (natriumchloride ofwel NaCl) er in zit. Eventueel kunt u met een diëtist overleggen wat u voor de beste manier is.

Alcohol werkt bloeddrukverhogend. Uw arts kan u afhankelijk van de ernst van de situatie vertellen of u alcohol mag gebruiken en hoeveel.

Als u te zwaar bent wordt uw hart overbelast en stijgt de bloeddruk. Afvallen vraagt om discipline, wondermiddelen bestaan niet. Voor vrijwel iedereen is het van belang de eetgewoonten te veranderen en meer te bewegen. Dan verdwijnt het teveel aan vet beetje bij beetje. Een halve kilo per week is een prima resultaat. Zoekt u professionele begeleiding bij het afvallen? Overleg dan met uw arts over een verwijzing naar een diëtist.

Als u te weinig aan lichaamsbeweging doet, neemt de kans op een hart- of vaatziekte toe.
Gezond bewegen betekent elke dag minstens een half uur actief zijn. U kunt dit half uur verdelen over bijvoorbeeld 3 keer 10 minuten of 2 keer een kwartier. Dit kan ook zonder dat u daarvoor naar een fitnesscentrum moet, of een paar keer per week moet gaan joggen. Ramen lappen, de stoep vegen, tuinieren, de hond uit laten, traplopen, wandelen, zwemmen en fietsen zijn goede voorbeelden. Het beste is om geleidelijk te beginnen en iets te doen dat u leuk vindt.

Met het aanpassen van uw leefstijl en door minder zout te gebruiken kan de bloeddruk dalen. Blijft de bloeddruk te hoog, dan schrijft uw huisarts medicijnen voor.
Er zijn verschillende soorten medicijnen om hoge bloeddruk te behandelen: plastabletten (diuretica), bètablokkers, calciumblokkerende middelen en ACE-remmers.
Neem uw medicijnen volgens voorschrift in en stop nooit abrupt met het gebruik. Overleg altijd eerst met uw arts. Als er bijwerkingen optreden moet u dat zeker aan uw arts melden. Hij kan dan de dosering bijstellen of een ander middel voorschrijven.

Hoe werken de bloeddrukverlagende medicijnen?

Plastabletten (diuretica) zorgen ervoor dat meer natrium (zout) en water met de urine worden afgevoerd. De hoeveelheid vocht in de bloedbaan neemt hierdoor af en de bloeddruk daalt. Er zijn verschillende soorten plastabletten.
Mogelijke bijwerkingen: maagklachten, jicht, duizeligheid, hoofdpijn, vermoeidheid en sufheid.

Bètablokkers werken op een bepaald deel van het zenuwstelsel, waardoor het hart langzamer gaat kloppen. Daardoor neemt de druk op de wanden van de bloedvaten af.
Mogelijke bijwerkingen: koude handen en voeten, dromen of nachtmerries en impotentie. Mensen met astma mogen geen Bètablokkers gebruiken, omdat deze medicijnen een astma-aanval kunnen veroorzaken of verergeren.

Spieren, ook de hartspier en de spiertjes in de bloedvaten, hebben calcium nodig om samen te trekken. Calciumblokkerende middelen zorgen ervoor dat de spieren minder sterk samentrekken. De bloedvaten trekken dus minder samen, verwijden zich hierdoor en de bloeddruk daalt.
Mogelijke bijwerkingen: misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid, vochtophopingen (oedeem), verstopping, vermoeidheid en huiduitslag.

ACE is een stof die vaatvernauwend werkt. ACE-remmers gaan de werking van deze stof tegen, waardoor de bloedvaten zich verwijden. Hierdoor daalt de bloeddruk.
Mogelijke bijwerkingen: misselijkheid, vermoeidheid, duizeligheid, diarree, huiduitslag en hardnekkige prikkelhoest.

Hoge bloeddruk is dus geen ziekte op zich, maar het kan op lange termijn wel ernstige klachten veroorzaken. Neem het daarom serieus.

www.hartinfo.nl